tất cả còn bận xôm tụ với mâm xôi chén rượu thì người ta bỗng nghe tiếng la thấtthanh phát ra từ phòng kế cạnh. Ba má chạy vào, thấy đứa con trai đang nằm ôm cái cái đầu vật vã bên chồng sách vở. Bác sĩ bảo, có thể đó là di chứng để lại sau khi đầu anh hai bị va mạnhxuống đường trong vụ đụng xe. Ông ấy còn khuyên, nếu được thì nên để anh hai thư giãn, đừng bắt anh ấy học. Thần kinh căng thẳng sẽ làm bệnh của anh hai nặng hơn. Ai nấy rụng rời. Giấc mơ đứa con trai độc nhất thi đỗ khoa cử coi như tan thành mây khói….
———————————————-
Mấy dạo đi làm đồng về, tôi thường thấy bahay ngồi ôm chai rượu đế gật gà trước hiên. Tôi không buồn hỏi, chỉ biết rằng nỗi đau đứa con trai không thể tiếp tục theo học đang từng ngày giết dần giết mòn con người ông ấy. Những con người trong ngôi nhà ba gian lợp mái ngói cũ kỹ vốn đã ít nói giờ lại càng trở nên ít nói hơn. Có chăng là lâu lâu, nghe tiếng la thất thanh bật ra từ phòng anh hai, cả ba cái xác vô hồn mới nháo nhác chạy lại hỏi nhau rồi đi tìm thuốc cho anh hai uống.
Một buổi chiều rũ rượi, anh hai chạy đến dúi vào tay tôi mấy quyển sách, đôi mắt tỏ vẻ cầu khẩn: “Anh hết họcđược rồi, bé Na học thay anh nhé!”. Tôi mơhồ chưa hiểu gì thì má bước ra chìa cho cái áodài mới cóng: “Má nghĩ rồi, dù gì con cũng thíchđi học, thôi thì giờ anh hai con bệnh không họcđược nữa, con thay anh hai con đi học vậy. Con thua anh hai có một tuổi, sách vở của anh hai cứ giữ lại sau này dùng, thiếu cái gì ba má mua thêm!”. Tôikhông biết nên cười hay nên vui ngay lúc đó, vì rằng được trở lại trường là niềm ao ước bấy lâu nhưng ấy cũng là lúc tôi nhận ra, khi tất cả niềm hi vọng cho đứa con trai bị dập tắt thì người ta mới chịu chấp nhận đầu tư cho đứa con gái còn lại. Tôi rớt nước mắt, quay nhìn người cha đang cầm chai rượu kếcạnh, chẳng biết ông ấy đã nghĩ gì mà bằng lòng nghe lời mẹ cho tôi đi học….
Tôi trở lại trường. Nếu như là ngày này năm trước lòng tôi sẽ mơn man lắm vì những ướcmơ còn đang đẹp thì giờ cảm giác niềm vui đó đã vơi đi một nửa. Những buổi sáng cùng mấy đứa con gái khác trong xóm đạp xe qua con đê đi học, tôi ngoái nhìn thấy anh hai vác cuốc ra đồng. Cũng chẳng có gì, chỉ là một sự hoán đổi vị trí, tôi bây giờ mang trong mình trọng trách học còn anh hai lại làm côngviệc mà trước đây tôi từng làm. Mấy bữa đi học về, tôi thấy anh haingồi trầy trật với cái chân chảy máu. Má bảo, khổ, cái thằng cả đời chưa cầm cuốc nêngiờ ra đồng cứ cuốc trúng chân mãi. Tôi dợn lòng, thấy bùi ngùi một chút.
———————————————-
Thời gian thấm thoát trôi, tôi thi đậu vào trường đại học với số điểm cao ngất nghểu. Ngày nhận được tin, ba má mừng dữ lắm, cũng mổ heo cúng điếu ông bà dù lòng có hơi nghẹn ngào một chút “giá mà thằng Đậu nó được vầy thì hay biết mấy!”…Tôi thở dài, bắtgặp bóng anh hai đứng thẩn thờ sau cánh cửa, đôi mắt đượm chút u buồn. Rồi như phát hiện ra tôi đang nhìn chằm chằm, anh chuyển ngay sang điệu cười nắc nẻ “Bé Na củaanh giỏi quá!”. Tôi nhếch mép, việc gì mà con người ta cứ tỏ ra gượng gạo đến vậy, anh hai là vì bị bệnh nên bất đắc dĩ mới nhường cơ hội cho tôi đi học, ba má là vì thấythằng con trai không làm ra trò trống nên bất đắc dĩ mới lấy tôi làm niềm vui thế chỗ. Cuộc đời này rút cuộc tôi sẽ trở thành kẻ thếchỗ cho những ai nữa? Tôi không buồn nghĩ, cũng không buồn tìm câu trả lời, lẳng lặng quay vào gói ghém đồ đạc chuẩn bị rời xa mảnh đất cằn cỗi lên thành phố học. Ngày tiễn tôi ra bến xe, anh hai dặn đủ thứ, nào là nhớ giữ gìn sức khỏe, nào là nhớ viết thư về cho ba má, nào là thiếugì thì cứ nói anh hai sẽ gửi lên và cũng không quên dặn một câu quenthuộc như ba năm về trước anh hay nói “Nhớ thay anh học tốt nghen!”. Tôi gật gật cười gượng mấy cái rồinhảy tót lên chiếc xe tốc hành nồng nặc mùi xăng khói. Mà đến bao giờ thì người ta mới chịu thừa nhận rằng, một đứa con gái cũng được quyền làm những thứ mà anh trainó đã làm chứ không phải “tại vì anh mày bệnh nên mới cho mày đi học” hoặc là “giúp anh”, “thay anh” học tốt như những lời mà ba con người trong cănnhà nhỏ của tôi vẫn thường thốt lên?
———————————————-
Suốt bốn năm học đại học, tôi hiếm khi về nhàcũng không nhận bất kìtrợ cấp nào của ba mẹ.Dù phải sống túng thiếu, dù phải làm ngàylàm đêm để có đủ tiền học chứ tôi nhất quyết không bao giờ mở miệng cầu cứu. Tôi muốn những người nhà của tôi thấy rằng, một đứa con gái thì không hề kém cỏi như họ nghĩ. Mà tôi nghe đâu, kể từ ngày tôi lên thành phố học, anh hai cũng bỏ nghiệp ruộng đồng xin theo mấy ôngbạn cùng xóm lên thành phố làm nghề phụ hồ. Nghe là nghe để biết vậy thôi chớ tôicũng chẳng muốn quantâm làm gì. Thi thoảng anh hai có ghé thăm, nhưng chỉ chào hỏi được mấy câu rồi tôi viện cớ bận học tiễn ảnh về.
Ngày tốt nghiệp, tôi cầm tấm bằng giỏi mặtvênh vao trở lại làng. Mà lạ thay, bước vào nhà bỗng thấy nhà lặngtịch. Tôi chạy lăng quăng khắp xóm tìm ba má. Người ta bảo họ đi họ đi ra phía nghĩa trang ngoài xóm Cồn. Tôi thất thểu chạytheo, đến nơi đã thấy hai cái bóng người quen thuộc đang quỳ gối trước nấm mồ còn chưa phai mùi đất mới.
Một ông ăn mặc bảnh bao đứng cạnh vừa đặt vòng hoa trắng lênnấm mồ vừa khóc thútthít: “Tội nghiệp cái thằng, nó phụ hồ giỏi lắm, tính toán, thiết kếcông trình cũng giỏi nữa. Thấy nó giỏi nên cho nó chuyển qua đứng chỉ đạo công trình. Ai dè…”Mãi đến lúc ấy tôi mới phát hiệnra, người nằm dưới nấm mồ kia không ai khác chính là anh hai vàlý do ảnh ra đi là vì vụ sập giàn giáo. Tôi lặng người một lúc, lần này tôi lại là người đến trễ, là kẻ biết sau cùng. Tôi nghe đâu đó tiếng gầmrú của hai con người đang quỳ trước mộ vẳng lên phía trời xanhrồi dội lại vào tai tôi đau thắt. Giá mà còn đủ sức, tôi nghĩ họ cũng sẽ tự đào thêm hai cái mồ để được nằm cạnh thằng con trai quý hóa. Mà lạ thay, họ không còn nhớ đến tôi, dù tôi đang đứng ở đó, mangtrong mình dòng máu của họ…
———————————————-
Hết đám tang anh, tôi lên lại thành phố xin việc. Tình cờ gặp lại người bạn cũ cùng làm phụ hồ chung với anh hai. Anh bạn đem đưa tôi một cái thùng lằng nhằng những thứ nặngtrịch gì đó bên trong, bảo là, của thằng Đậu, vứt đi thì tiếc mà giữ lại thì chẳng để làm gì nên đem trả tôi. Tôi mở ra, mắt tròn xoe khi thấy cái thùng toànsách là sách rồi ngước lên hỏi lại anh bạn xem có nhầm lẫn gì chăng, vì kể từ ngày bị đụng xe, đầu óc anh hai hay đau dữ dội đâu dám đọc mấy thứ sách toán học phức tạp này.Anh bạn cười khì, có thấy nó đau ốm gì đâu,ban ngày nó đi làm, tối về cứ thấy nó ôm đốngsách này ra đọc mê mẩn còn bảo là toán học có nhiều thứ thú vị lắm.
Tôi nhìn kĩ lại đống sách thêm một lần nữa và bần thần khi phát hiện ra đấy là đống sách luyện thi đạihọc mà lúc thi đậu tôi đã vứt lại ở quê nhà không mang theo. Té ra là, anh hai không hề mắc căn bệnh đau đầu nào hết. Chỉ vì để nhường cái quyền được đi học lại cho tôi mà ảnh đã giả vờ bệnhnhư thế. Té ra là, trongmột lần nào đó, khi chở tôi về trên con đê, nghe tôi bảo anh hai nghỉ học đi để tôi đượcđi học thay ảnh, anh hai đã đau đớn quyết định nghỉ học giúp tôi thực hiện ước mơ của mình. Trách chi mấy dạo tiễn tôi đi, anh hay dặn “Ráng thay anh học tốt nghen!”. Tôi bàng hoàng, sẽ còn baonhiêu cái “té ra là” như thế mà tôi chưa biết được về anh hai nữa. Tôi hay oán cuộc đời rằng tại sao mình luôn là người đến trễ, là kẻ biết mọi thứ sau cùng nhưng rõ ràng tôi có cơhội biết trước sự việc mà chẳng chịu để ý đấy thôi…
Tôi chạy đi trong vô định, chưa bao giờ gọi tên anh thống thiết như vậy. Giá mà, con người ta có th�...